حل کردن معما از محبوب‌ترین سرگرمی‌های همه‌ی سنین است. با این کتاب می‌توانید دورهمی‌های خانوادگی و دوستانه را پربار کنید.

کتاب معماهای منطقی

برای آشنایی با کتاب معماهای منطقی و پاسخ تشریحی معماهای منطقی، بخشی از مقدمه به قلم مولف را می‌گذاریم:

روان‌شناسان معتقدند بازی‌های فکری و سرگرمی‌های علمی و برنامه‌های پرورشِ ذهن، روش‌هایی خارق‌العاده برای به چالش کشیدن مغز هستند.

حل جدول سودوکو، جدول کلمات متقاطع، بازی شطرنج و معماهای منطقی و حتی نواختن موسیقی، مهارت فکر کردن را در انسان تقویت می‌کند، قدرت استدلال منطقی او را بالا می‌برد و خلاقیت او را افزایش می‌دهد.

انسان موقعی که ذهن خود را مشغول حل معما می‌کند، به طور هوشمند و ناخواسته، استرس‌های ذهنی و تنش‌های زیان‌آور فکری را نیز فراموش می‌کند.

بازی‌های فکری و حل معماهای منطقی که در واقع می‌توان آن‌ها را ورزش مغز نامید، تأثیر بسزایی در استواری و استحکام ذهن و افزایش تمرکز بر مسائل پیچیده دارد؛ زیرا اگر سلول‌های مغز فعالیت نکرده و به دنبال حل مسائل تفکربرانگیز و رفع چالش‌های ذهنی گوناگون نباشند کارآیی خود را از دست می‌دهند.

از آن‌جایی‌که در حل معماهای منطقی، بخت و اقبال و تصادف به کار نمی‌آید، حل معماهای منطقی به انسان یاد می‌دهد که در حل مسائل زندگی باید فکر و ذهن و استدلال به کار گرفته شود و از سطحی‌نگری به مسائل پرهیز گردد.

توجه به نقش پررنگ و بااهمیت حل معماهای منطقی و بازی‌های فکری در زندگی انسان‌ها، گردآورنده را بر آن داشت که مجموعه‌ای از معماهای منطقی را جمع‌آوری و در قالب مجموعه کتابی تصویری و جذاب، همراه با پاسخ کاملاً تشریحی به چاپ رساند؛ باشد که مورد توجه خوانندگان قرار بگیرد.

کتاب معماهای منطقی

درباره‌ی کیفیت معماها و نحوه‌ی انتخاب آن‌ها در کتاب معماهای منطقی، یادآوری چند نکته ضروری است:

۱- در کتاب معماهای منطقی، معماهایی آورده شده‌اند که برای حل آن‌ها حتماً باید تفکر و استدلال و بیان منطقی و علمی به کار گرفته شود؛ حدس و گمان بدون دلیل در حل این معماها، کاربردی ندارد و بی‌اثر است.

۲- معماهای خیلی ساده در این مجموعه انتخاب نشده‌اند؛ بنابراین معماهای این کتاب، تقریباً بدون تفکر و به کارگیری استدلال منطقی، حل نمی‌شوند.

۳- از انتخاب معماهایی که برای حل آن‌ها نیاز به استفاده از قوانین، فرمول‌ها و قضایای پیچیده‌ی ریاضی باشد، پرهیز کرده‌ایم؛ مگر در نمونه‌های بسیار کم که معمولاً ریاضیات مورد استفاده در حد دوره‌ی ابتدایی و یا دوره‌ی اول دبیرستان است.

۴- ملاک انتخاب معماهایی که برای حل آن‌ها نیاز به استفاده از قواعد و قوانین ریاضی باشد، جذابیت، ابتکاری بودنِ موضوع و شگفت‌انگیزی برخی دستورهای ریاضی بوده است تا خوانندگان از حل این معماها لذت ببرند.

۵- معماهای انتخاب شده برای کتاب معماهای منطقی، مانند اغلب کتاب‌های مشابه، منحصر به فرد نیستند؛ بلکه بخش زیادی از آن‌ها را می‌توان به صورت مستقیم و یا به شکل‌های دیگر در منابع مربوط به معماها و بازی‌های فکری پیدا کرد.

۶- ترتیب و چینش معماها در این کتاب، روش و قانون نظام‌مندی ندارد؛ مثلاً معماها از آسان به سخت و یا برعکس چیده نشده‌اند.

۷- از آن‌جایی که برخی معماهای با سوژه‌ی یکسان، راه‌حل‌های مشابه دارند، برای ایجاد تنوع و همچنین پرهیز مخاطبان از به کارگیری روش مشابه برای حل آن‌ها، سعی شده است این‌گونه معماها در کنار هم قرار نگیرند؛ مثلاً معماهای مربوط به کلاه‌های رنگین و یا بازی با چوب کبریت و یا معماهای مربوط به کارآگاه‌ها و دادگاه‌ها و… در بخش‌های مختلف کتاب آورده شده‌اند.

۸- از مجموعه معماهای مشهور «عروس و ببر» اثر منطق‌دان نامدار آمریکایی، ریموند اسمولیان، نیز در این کتاب آورده شده است. او این مجموعه معماها را در سال ۱۹۸۲ بر اساس داستان کوتاه مشهوری، نوشته‌ی فرانک استاکتون نگاشته است؛ داستانی که صد سال پیش از آن به همین نام در آمریکا به چاپ رسیده بود . در بسیاری از کتاب‌های معماهای منطقی، معماهای «عروس و ببر»، معمولاً در کنار هم و یا پشتِ سر هم آورده شده‌اند؛ ولی در کتاب حاضر، این معماها در چهار گروه و در چهار قسمت مختلف از کتاب گذاشته شده‌اند.

۹- به چند معمای بحث‌برانگیز معروف نیز اشاره شده که این‌ها معمای علمی محسوب نمی‌شوند چرا که اساساً صورت مسئله و نحوه‌ی طرح معما ایراد دارد. اغلب این دست معماها به شخصیت‌های علمی و یا مذهبی نسبت داده شده‌اند، مانند تقسیم هفده شتر بین سه عرب، به نسبت‌های مشخص که حل آن به حضرت علی (ع)، امام اول شیعیان؛ نسبت داده شده است.

۱۰- طراحی تعدادی از معماها به شخصیت‌های معروف علمی جهان نسبت داده شده است؛ مانند انیشتین، پروتاگوراس، بیل گیتس، دمورگان و… که نام آن‌ها در جای خود آورده شده است.

۱۱- بازی با اعداد نقش مهمی در تقویت ذهن انسان ایفا می‌کند؛ بنابراین در لابه‌لای معماهای این کتاب، چند بازی مرتبط با اعداد آورده شده تا ضمن سرگرم کردن خوانندگان، آن‌ها را با دنیای شگفت‌انگیز اعداد آشنا کند.

۱۲- هر چند که در انتخاب معماهای کتاب معماهای منطقی از منابع مختلف استفاده شده است، اما در بیان اغلب آن‌ها فقط ایده‌ی منابع، مورد استفاده قرار گرفته است. ضمناً پاسخ‌های کاملاً تشریحی همه‌ی معماها را گردآورنده شخصاً تدوین کرده و نوشته است.

۱۳- پاسخ‌نامه‌ی کاملاً تشریحی معماها در مجلد مستقل منتشر شده است.

۱۴- برای حل برخی از معماهای این کتاب، نیاز به استدلال ریاضی نیست؛ ولی حل آن‌ها نیازمند آمادگی ذهن و سرعت عمل در محاسبات است؛ مانند معماهای عبور از رودخانه و یا وزن کردن گلوله‌ها و …

۱۵- ایده‌ی بیشتر معماهای منطقی یکسان است؛ ولی در کتاب‌های مختلف برای بیان هر معما، داستان‌های متفاوتی به کار گرفته شده و گاهی اوقات برای بومی‌سازی در بیان مطالب، در صورت مسئله تغییراتی انجام گرفته است.

۱۶- راه‌حل‌های ارائه شده برای معماها، لزوماً منحصر به فرد نیستند و برای برخی از معماها احتمالاً راه‌های متفاوتی وجود دارد؛ بنابراین، بهتر است خوانندگان عزیز، قبل از مراجعه به راه‌حل ارائه شده برای حل معماها، فکر خود را به کار گیرند.

۱۷- از آن‌جایی‌که هدف گردآورنده در جمع‌آوری معماهای این کتاب، درگیر کردن ذهن و فکر مخاطبان بوده است، از انتخاب چیستان‌ها و معماهایی که صرفاً برای مشغولیت و سرگرمی هستند پرهیز شده است؛ هر چند که حل هر معما و مسئله‌ی ریاضی، در کنار آموزندگی، سرگرم‌کننده نیز است.

۱۸- معماها اغلب قدمت زیادی دارند و به این دلیل معمولاً طراحِ بیشتر آن‌ها ناشناخته است؛ به عبارت دیگر، بسیاری از معماها مؤلف مشخصی ندارند. با این حال، نام کتاب‌ها و منابع مورد استفاده برای تدوین این مجموعه در پایان کتاب آورده شده است و مطالعه‌ی همه‌ی آن‌ها به علاقه‌مندان به حل معماها و بازی‌های فکری توصیه می‌شود.

۱۹- در کتاب معماهای منطقی از تصاویر رنگی و جذاب استفاده شده است تا محیطی شاد و فرح‌بخش برای رفع خستگی خوانندگان فراهم شود.

۲۰- این کتاب برای استفاده‌ی دانش‌آموزان، دانشجویان، دبیران ریاضی، داوطلبان شرکت در المپیادهای ریاضی و همه‌ی افرادی که ورزش ذهن و اندیشه و سرگرمی‌های علمی را جزء ضروریات زندگی می‌دانند، تدوین و منتشر شده است. با وجود دقت و وسواس زیادی که در انتخاب معماها و تدوین پاسخ آن‌ها به عمل آمده است، بی‌شک این نوشتار خالی از اشکال و ایراد نیست. از همه‌ی خوانندگان محترم درخواست می‌شود ایرادات این مجموعه را به اطلاع برسانند تا در صورت تجدید چاپ این اثر، مورد استفاده قرار گیرند.

کتاب معماهای منطقی

پشت جلد کتاب معماهای منطقی

«بسیاری را دیده‌ام که ادعا می‌کنند از ریاضیات تنفر دارند، با این همه، اگر یک مسئله‌ی ریاضی یا منطق به شکل معما ارائه شود، با اشتیاق فراوان به آن مشغول می‌شوند. بر این اساس، شاید شگفت‌آور نباشد اگر یک کتاب خوب معما را به‏ عنوان داروی بیماریِ بی‌میلی به ریاضی تجویز کنند.»
ریموند اسمولیان- منطق‌دان نامدار آمریکایی

برای آشنایی بیشتر با  کتاب معماهای منطقی- فصل اول را دانلود کنید و ببینید.